Arbeitseinsatz '44-'45

 

Dit relaas begint met 2 betekenisvolle ansichtkaarten: het Haagse Staatsspoor en het Haagse Gemeenteziekenhuis Zuidwal. Heeft Ma die bewaard omdat in beide gevallen de noodkreet “zie ik hem weer terug?” geslaakt zou zijn? In het 1ste geval bij het vertrek van Jan Maartense (Pa, Schoonvader, Opa, Grootvader) voor Arbeitseinsatz in Duitsland, 24 november 1944 en in het 2de geval bij zijn opname voor een hartaanval op …………. Gelukkig is hij er in beide gevallen goed vanaf gekomen.

Vanaf zijn vertrek naar en aankomst in Duitsland en bij zijn terugkeer naar huis heeft Pa een aantal korte notities, briefjes en briefkaarten geschreven aan zijn geliefden in Den Haag. In de tussenliggende periode is het blijkbaar stil geweest, althans daar zijn geen stille klanken van gevonden. Gelukkig is over de gehele periode van de Arbeitseinsatz van Jan en enkele anderen (23 november 1944 – 8 juni 1945) een dagboek bewaard gebleven. Dit dagboek is geschreven door Piet …… en heeft ook betrekking op de lotgevallen van zijn vrienden Cor ….., Ben …… en Jan Maartense. De gestippelde achternamen zijn niet bekend.

 

01 Ansichtkaart Station Staatsspoor.jpg

02 Ansichtkaart Gemeenteziekenhuis - Zuidwal, 's-Gravenhage.jpg

 

Het dagboek omvat 35 pagina’s waarvan er helaas 2 verloren zijn gegaan, te weten de pagina’s 32 en 33. De notities beginnen op 21 november 1944 en eindigen op 5 juni 1945. De mannen zijn dan in het zuiden van Nederland aangekomen en moeten wachten op het laatste stukje vervoer naar huis; dat duurt nog tot 8 juni.

Thuis werd er over die periode niet gepraat; er werden geen vragen gesteld en geen antwoorden gegeven. Het onderwerp was taboe. Na 80 jaar is het tijd openheid te geven: een aantal van ons (kinderen van Jan) hebben de bewaard gebleven stukken gelezen, anderen nog niet. Sommige brieven van Pa (aangeduid als origineel) heeft Ma in verband met de leesbaarheid overgeschreven. Hopelijk worden gestelde vragen alsnog beantwoord en is het voor de garde van de latere orde een lerend kijkje in die moeilijke hongerwinter van ’44 – ’45.

NB Er is inmiddels ook een uitgetypte versie van het dagboek tevoorschijn gekomen. Kies hiervoor de aparte link onderaan. 

15a briefje Pa op weg naar Dresden andersom, 30-11-'44 achterkant.jpg
 
15a briefje Pa op weg naar Dresden andersom, 30-11-'44 achterkant.jpg
03 Afscheidsbriefje 1.jpg
04 Afscheidsbriefje 2.jpg
05 brief Pa uit Delft, 24-11-'44.jpg
06 briefje Pa uit Kampen, 25-11-'44 origineel voorkant.jpg
07 briefje Pa uit Kampen, 25-11-'44 origineel achterkant.jpg
08 briefje Pa uit Kampen, 25-11-'44 voorkant.jpg
09 briefje Pa uit Kampen, 25-11-'44 achterkant.jpg
10 brief Pa uit Kampen, 29-11-'44 origineel voorkant.jpg
11 brief Pa uit Kampen, 29-11-'44 origineel achterkant.jpg
12 brief Pa uit Kampen, 29-11-'44 voorkant.jpg
13 brief Pa uit Kampen, 29-11-'44 achterkant.jpg
14 briefje Pa op weg naar Dresden, 30-11-'44 voorkant.jpg
15 briefje Pa op weg naar Dresden, 30-11-'44 achterkant.jpg
15a briefje Pa op weg naar Dresden andersom, 30-11-'44 achterkant.jpg
16a briefje Pa uit Maagdenburg, 14-12-'44 voorkant.jpg
16b briefje Pa uit Maagdenburg, 14-12-'44 midden links.jpg
17a briefje Pa uit Maagdenburg, 14-12-'44 midden rechts.jpg
17b briefje Pa uit Maagdenburg, 14-12-'44 achterkant.jpg
18 briefkaart Pa uit Maagdenburg, 29-12-'44 voorkant.jpg
19 briefkaart Pa uit Maagdenburg, 29-12-'44 achterkant.jpg
20 briefkaart Pa uit Vlodrop, 25-5-'45 voorkant.jpg
21 briefkaart Pa uit Vlodrop, 25-5-'45 achterkant.jpg
22 brief Pa uit Roermond, 27-5-'45 voorkant.jpg
23 brief Pa uit Roermond, 27-5-'45 achterkant.jpg
24 Brief Pa uit Roermond 29-5-'45 origineel.jpg
25 Brief Pa uit Roermond 29-5-'45 voorkant.jpg
26 Brief Pa uit Roermond 29-5-'45 achterkant.jpg
27 Briefkaart Pa uit Weert, 30-5-'45 voorkant.jpg
28 Briefkaart Pa uit Weert, 30-5-'45 achterkant.jpg
29 Briefkaart Pa uit Oirschot, 1-6-'45 voorkant.jpg
30 Briefkaart Pa uit Oirschot, 1-6-'45 achterkant.jpg

Naar Dagboek Arbeitseinsatz '44 - '45

Naar de uitgetypte versie van het dagboek

Terug naar Archief